۱۵ راهکار موثر برای کنترل کرم های طوقه بر یا کرم آگروتیس
آیا تا به حال صبح به باغ خود رفتهاید و با صحنهای روبهرو شدهاید که به نظر میرسد کسی با داسی کوچک ساقه نهالهای شما را از سطح خاک قطع کرده است؟
اگر چنین چیزی دیدهاید، به احتمال زیاد کرمطوقه بر (Cutworm) در باغ شما فعالیت دارد — نه یک دروگر کوچک خیالی!
کرم های طوقه بر از آفات بسیار زیانبار هستند که میتوانند امید شما برای برداشت فراوان محصول را نابود کنند. اما جای نگرانی نیست؛ مقابله با آنها ممکن است دشوار باشد، ولی با آگاهی از علائم، چرخه زندگی و روشهای کنترل، میتوان آنها را مهار کرد.
کرم طوقه بر یا آگروتیس چیست؟
اصطلاح کرم طوقه بر به لارو گونههایی از شبپرهها در خانواده Noctuidae اطلاق میشود.
پروانههای بالغ این خانواده که به نامهای «شبپره»، «پروانه شبپرواز» یا «پروانه جغدی» شناخته میشوند، بیشتر در شب فعالاند. نکته جالب این است که Armyworms نیز به همین خانواده تعلق دارند و از نظر شکل و رفتار شباهت زیادی به کرم های طوقه بر دارند.
دلیل نامگذاری آنها این است که معمولاً با جویدن ساقه نهالهای جوان در سطح خاک، گیاه را «قطع» میکنند. این آفات در تمام قارههای جهان بهجز (قطب جنوب) وجود دارند و حتی در نواحی قطبی نیز مشاهده شدهاند؛ یعنی تقریباً هیچ باغی از آنها در امان نیست.
گونه های مهم کرم طوقه بر در ایران:
- Agrotis segetum
- Agrotis ipsilon
هر دو گونه در مناطق زراعی کشور خسارات قابل توجهی به محصولات سبزی، پنبه، گندم و صیفی وارد میکنند
روش های موثر مبارزه با کرم طوقه بر یا آگروتیس چیست؟
کرم طوقه بر (Cutworm) از آفات خطرناک محصولات زراعی است. در این مقاله ،با ۱۵ روش تخصصی و دقیق برای مدیریت و کنترل کرم طوقهبر معرفی شده است که این روشها طیف وسیعی از راهکارهای فرهنگی، فیزیکی، بیولوژیک، ارگانیک و شیمیایی را دربر میگیرند.
۱. بررسی و شناسایی به موقع
- استفاده از تلههای فرومونی مانند تله دلتا و تله قیفی به همراه فرمون های جنسی مخصوص خود آفت برای شناسایی پرواز شبپرهها در کاهش جمعیت آفت بسیار موثر است.
- بررسی نشانههای بریدگی پایه گیاهان و حضور لاروها در خاک.
- نظارت بر تخمها و لاروهای تازه تفریخشده برای اقدام سریع قبل از آسیب شدید.
. نظافت و مدیریت محل کاشت (روش فرهنگی)
- حذف بقایای گیاهی، علفهای هرز و پوششهای مرطوب که محل تخمگذاری و مخفی شدن کرمهاست.
- ایجاد نوارهای خاک تمیز و بدون گیاه بین باغ و علفزار یا مزارع مجاور.
. شخم و آمادهسازی خاک
- شخم زدن خاک در بهار و پاییز باعث بیرون آمدن لاروها و شفیرهها میشود و دسترسی پرندگان و شکارگرها را به آنها آسان میکند.
- خاک شخمزده جمعیت کرمها را کاهش میدهد و محیط خاک را برای تخمگذاری نامطلوب میکند.
۴. استفاده از پوششهای گیاهی و فیزیکی
- استفاده از ابزارهای محافظ ساقه (مانند Cardboard, Aluminum, Plastic collars) دور ساقه نهالها برای جلوگیری از ورود کرمها.
- عمق این محافظ ها باید چند سانتیمتر در خاک و چند سانتیمتر بالاتر از سطح خاک باشد.
- شبکهها یا پوششهای نایلونی میتوانند تخمگذاری روی گیاهان را کاهش دهند (هزینهبر اما موثر).
- استفاده از تله های نوری جهت کنترل و کاهش جنعیت در زمان فعالیت شبانه آفت
۵. کاشت گیاهان تله و پوششهای غیرمیزبان
- کاشت گیاهان میزبان در محیط اطراف باغ برای جذب کرمها بهجای محصول اصلی.
- کاشت گیاهان غیرمیزبان (Cover crops) باعث تحریک حشرات مفید و کاهش تخمگذاری روی محصولات اصلی میشود.
۶. استفاده از تلههای طعمهای خاکی
- تلههای حاوی سبزیجات تازه یا سبوس برای جذب لاروهای مخفی در خاک قبل از جوانهزنی گیاهان.
- این روش به شناسایی محل تمرکز کرمها و اقدام پیشگیرانه کمک میکند.
۷. دستچینی و نابودی لاروها
- جمعآوری دستی لاروها در شب با چراغ قوه و نابودی در آب صابون یا له کردن.
- بهترین زمان بعد از باران یا آبیاری سنگین است که لاروها فعالتر میشوند.
۸. کاربرد نماتدهای مفید (Biological control)
- نماتد های Steinernema carpocapsae و Heterorhabditis bacteriophora به عنوان دشمنان طبیعی کرم طوقه بر می باشد
- نماتدها در خاک نفوذ کرده و باکتری تولید میکنند که لاروها را طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت میکشد.
بهترین زمان استفاده: بهار و وقتی دمای خاک بالای ۱۲ درجه سانتیگراد است.
۹. استفاده از باکتری Bacillus thuringiensis (Bt)
- زیر گونه های Bt kurstaki یا Bt aizawai بهعنوان حشرهکش ارگانیک برای لاروهای جوان موثر است.در صورتی که لاروها بالغ شوند، اثرگذاری کاهش مییابد.
- به حشرات مفید مانند زنبور عسل آسیبی نمیرساند.
۱۰. استفاده از قارچهای بیماریزا (Entomopathogenic fungi)
- قارچ Metarhizium anisopliae برای لاروهای خاکی بسیار موثر است.
- کاربرد این آفتکش در خاک با آبیاری پیش از غروب، باعث خروج لاروها از خاک و تماس با قارچ میشود.
۱۱. تشویق شکارگران طبیعی
- پرندگان، خفاشها، عنکبوتها، سوسکهای زمینی، زنبورهای پارازیت و سایر شکارگران طبیعی جمعیت کرمها را کاهش میدهند.
- نصب جعبههای لانهسازی و ایجاد زیستگاه برای این حشرات و حیوانات کمککننده است.
۱۲. کاربرد خاک دیاتومه (Diatomaceous Earth – DE)
- خاک دیاتومه بدن نرم کرمهای طوقه بر را میبرد و باعث کمآبی و مرگ آنها میشود.
- بهعنوان مانع فیزیکی طبیعی و کمکی در کنار روشهای دیگر توصیه میشود.
۱۳. استفاده از اسپینوساد (Spinosad) و سایر حشرهکشهای ارگانیک
- اسپینوساد از باکتریها مشتق شده و برای لاروهای جوان بسیار موثر است.
- باید شب هنگام و در زمانی که زنبورها فعال نیستند، اسپری شود.
- پیریتروئیدهای طبیعی (Pyrethrin) نیز برای لاروهای جوان مفیدند.
۱۴. استفاده از سموم شیمیایی (بهعنوان آخرین راهکار)
تبوفنوزاید، کروپیریفوس، آلفاسایپرمترین، امامکتین بنزوات+ ایندوکساکارب و لامبدا-سای هالوترین در موارد شدید کاربرد دارند.
به دلیل اثرات منفی بر حشرات مفید و محیط زیست، تنها در شرایط اضطراری و طبق دستور مصرف توصیه میشوند.
۱۵. اقدامات پیشگیرانه بلندمدت
اجتناب از کشت زودهنگام گیاهان آسیبپذیر.
حفظ خاک سالم و غنی از مواد آلی برای کاهش جمعیت کرمها.
کنترل علفهای هرز و بقایای گیاهی برای جلوگیری از تخمگذاری.
جذب شکارگران طبیعی و ایجاد تنوع زیستی در باغ برای کنترل بلندمدت.
جمع بندی علمی: اجرای این راهکارها بهصورت ترکیبی و با توجه به شرایط محیطی و نوع کشت میتواند بهطور مؤثری در مدیریت کرم طوقهبر و کاهش خسارات ناشی از آن کمک کند.