مگس ميوه مدیترانه ای Ceratitis capitata (Diptera: Tephritidae) از مهمترین و خطرناك ترین آفات انواع درختان ميوه در دنيا ميباشد .جلب و کشتن مگس مدیترانه یک راهبرد جدید است که عليه این آفت در مکان های شيوع آن استفاده ميشود. در سالهای اخير نظر اغلب دانشمندان بر کاربرد ترکيبات جلب کننده مگس های ميوه در برنامه های شکار انبوه این آفت متمرکز شده است. هم اکنون این روش به طور گسترده در کشورهای حوزه مدیترانه به منظورکنترل مگس ميوه مدیترانه ای استفاده ميشود.کارایي روش شکار انبوه بستگي زیادی به کارآیي تله ها و مواد جلب کننده دارد. تریمدلور یا تری مدلور Trimedlure یک ترکیب شیمیایی مصنوعی است و يكي از قديمي ترين تركيبات پارافرمون مورد استفاده براي جلب و به دام انداختن جـنس نـر مگـس ميـوه مديترانه اي ميباشد. اين ماده از سال1961به عنوان جلب كننـده ايـن مگـس مـورد اسـتفاده قـرارگرفته است که معمولا در برنامه های مدیریت مگس میوه به دلیل خاصیت جذب کنندگی قوی استفاده می شود. كنترل اين حشره به دليل اينكه مگس های ماده تخم هاي خود را در زير پوست ميوه قرار ميدهند و لارو این گونه به دلیل اینکه از بافت گوشتي داخل ميوه تغذيه ميكند دشوار است. خسارت مگس ميوه مديترانه اي نه تنها از طريق تخم گذاري حشرات كامل درون ميوه هاي تازه و تغذيه لاروها از گوشت ميوه می باشد، بلكه ناشي از ورود عوامل بيماريزاي ثانويه قارچي به درون ميوه هاي آلوده نيز مي باشد. هدف این مقاله ارائه یک نمای کلی از تریمدلور، از جمله ساختار، نحوه عملکرد، موارد استفاده، مزایا، پیشینه تاریخی، روشهای نصب و به دام انداختن، کنترل هدف مند حشرات، و هرگونه اطلاعات مرتبط مفید در این باره است.
![]() |
![]() |
نمایی از مراحل مختلف زندگی لارو، شفیره و حشره کامل مگس میوه مدیترانه ای
ساختار شیمیایی تریمدلور Trimedlure چیست؟
تری مدلور که با نام آلفا تری متیل بنزن استالدهید نیز شناخته می شود، یک ترکیب آلی با فرمول مولکولیC 12 H 16 O است. ساختار شیمیایی آن دارای یک حلقه بنزن است که با یک گروه آلدهیدی (-CHO) و سه گروه متیل (-CH3) که به اتم های کربن مختلف روی حلقه بنزن متصل شده اند، جایگزین شده است.
نحوه عملکرد یا مکانیسم عمل تریمدلور چگونه است؟
تریمدلور به عنوان یک فرمون جنسی در جذب و به دام انداختن گونه های خاصی از مگس میوه، در درجه اول مگس میوه مدیترانه ای (Ceratitis capitata) عمل می کند. این ترکیب از فرمون های ساطع شده طبیعی مگس میوه ماده، به ویژه مگس های نر، تقلید می کند. مگسهای میوه نر تریمدلور را بهعنوان رایحهای متصاعد شده توسط مادهها جهت جلب جنس نر درک میکنند، که آنها را به سمت حشره ماده سوق میدهد و در نهایت منجر به دستگیری آنها در تله های فرمونی میشود.
خسارت مگس میوه مدیترانه به میوه مرکبات
موارد استفاده و مزایای تریمدلور در مدیریت مگس میوه چیست؟
تریمدلور کاربردها و مزایای متعددی در برنامه های مدیریت مگس میوه دارد:
- تله جذب و کشتن : تریمدلور به عنوان جاذب اصلی در بسیاری از تله های مگس میوه عمل می کند. این تله ها به صورت استراتژیک در باغ های میوه، باغ ها یا سایر مناطق مستعد به این گونه از آفت قرار می گیرند. مگس های میوه نر فریب خورده تریمدلور، به دام کشیده می شوند و در آنجا با حشره کش ها یا سایر اقدامات کنترلی که منجر به مرگ آنها می شود، مواجه می شوند.
- برنامه های نظارت و پایش: تریمدلور در برنامه های نظارتی برای ارزیابی جمعیت مگس میوه استفاده می شود. با استفاده از تلههای طعمهدار، محققان و متخصصان کشاورزی میتوانند شدت آلودگیها را کم کنند و در مورد استراتژیهای کنترل تصمیمات معقول تری اتخاذ کنند.
- تکنیک عقیمی حشرات: (SIT) در روش ,SIT تریمدلور برای کنترل مگس میوه بسیار نقش مهمی دارد. در این روش، مگسهای میوه نر عقیم در مناطق آلوده رها میشوند تا چرخههای تولید مثل را مختل کنند. این نرهای عقیم شده توسط تریمدلور با مادههای وحشی جفت گیری میکند و آنها را نابارور کرده و تراکم جمعیت نسل بعدی را به شدت کاهش میدهند.
- جاذبه خاص –گونه ها: تریمدلورجذابیت بالایی به ویژه برای مگس میوه مدیترانه ای (Medfly) و برخی گونه های مرتبط دیگر دارد. این جاذبه هدفمند آسیب احتمالی حشرات مفید را به حداقل می رساند و در نتیجه تأثیر آن بر موجودات غیر هدف را کاهش می دهد.
تله گذاری تریمدلور یا فرمون مگس میوه مدیترانه ای
پیشینه استفاده از تریمدلور، نصب و روشهای به دام انداختن
استفاده از تریمدلور در کنترل مگسهای میوه دارای سابقه طولانی قابل توجهی است، به ویژه در مدیریت مگس میوه مدیترانه ای. استفاده گسترده از آن به عنوان یک ترکیب قابل سنتز در طول دهه 1960 پدیدار شد. از آن زمان، تحقیقات گستردهای برای بهینهسازی استفاده، طراحی تلهها و پروتکلهای کنترلی انجام شده است.
تلههای مبتنی بر تریمدلور معمولاً در باغهای میوه، تاکستانها و سایر مناطق برای تاثیر گذاری بر روی مگسهای میوه نصب میشوند. آنها معمولاً در ارتفاع تاج درخت یا کمی بالاتر از سطح زمین قرار می گیرند تا مگس های نر را در یک منطقه گسترده جذب کنند. موقعیت و تراکم خاص تله ها به عوامل مختلفی مانند نوع محصول، فشار آفات و جغرافیای محلی بستگی دارد.
طرح های تله شامل تله های چسبنده زرد رنگ، تله های بطری یا تله های کروی شکل است. تله ها با محلولی حاوی تری مدلور به عنوان طعمه قرار میگیرند در محل مورد نظر و سپس به آرامی رایحه خود را جهت جلب و جذب آفات در طول زمان آزاد می کنند.
کنترل هدفمند آفات و بررسی های دیگر
تریمدلور در درجه اول برای کنترل مگس میوه مدیترانه ای (Ceratitis capitata) استفاده می شود که طیف وسیعی از محصولات میوه مانند مرکبات، میوه های هسته دار و میوه های خرما را آلوده می کند. با این حال، توجه به این نکته ضروری می باشد به دلیل اینکه تریمدلور بسته به حساسیت مگس ها به ترکیبات موجود در طعمه، ممکن است سایر گونههای مگس میوه مرتبط را نیز جذب و به دام بیندازد.
برای به حداکثر رساندن اثربخشی تلهگذاری بر پایه تریمدلور، در نظر گرفتن عواملی مانند تراکم تله، پوشش مؤثر منطقه و زمانبندی مناسب نصب تله بسیار مهم است. این ملاحظات نظارت دقیق جمعیت و استراتژی های موفق مدیریت آفات را تضمین می کند.
نتیجه گیری کلی
تریمدلور، یک فرمون مصنوعی قوی در جذب مگسهای میوه است، که ثابت کرده است این ترکیب یک ابزار ارزشمند در برنامه های مدیریت مگس میوه در سراسر جهان است. شباهت ساختاری آن به فرمونهای مگس میوه ماده، خواص جذاب و ویژگیهای گونهها، آن را به یک ترکیب موثر جهت فریب و جذب و کشتن بسیاری از گونههای مگس میوه نر تبدیل کرده است. کشاورزان و محققان با استفاده استراتژیک از تریمدلور در تلههای جذب و کشتن، برنامههای نظارت و تکنیک حشره استریل میتوانند هجوم مگسهای میوه را کاهش دهند، از محصولات میوه محافظت کنند و تنوع زیستی را حفظ کنند.
خرید تریمدلور یا خرید فرمون مگس میوه مدیترانه ای
یکی از مهمترین دغدغه های فعالان حوزه کشاورزی، خرید محصولات بیولوژیک از یک فروشنده معتبر، باسابقه و قابل اطمینان است. لذا شرکت زیست بانی پایا در این راستا به عنوان یکی از بزرگترین مرجع محصولات کنترل بیولوژیک در ایران، تمام تلاش خود را داشته که بهترین و با کیفیت ترین محصولات را در حوزه کشاورزی در اختیار مشتریان خود قرار دهد. جهت استعلام موجودی و خرید فرمون مگس میوه مدیترانه ای یا خرید تریمدلور میتوانید با مشاوران و کارشناسان فروش ما در شرکت زیست بانی پایا تماس حاصل بفرمایید.